Πληροφορίες Πανελλαδικές 2013 Θέμα Πανελλαδικών Εξετάσεων 2011 -Έκθεση

Θέμα Πανελλαδικών Εξετάσεων 2011 -Έκθεση

 

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

 

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)

ΠΕΜΠΤΗ 12 ΜΑΪΟΥ 2011

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΟ

Είναι δεδομένο ότι το διαδίκτυο έφερε μια πιο ισότιμη πρόσβαση στη γνώση. Ζούμε ένα κύμα εκδημοκρατισμού της γνώσης. Παλιότερα, για να δει κανείς τη βιβλιοθήκη του Κέμπριτζ, έπρεπε να ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα. Σήμερα, μπορεί να βρει τα βιβλία της από το γραφείο του. Παλιότερα, έπρεπε να έχει κάποιος λεφτά για να παρακολουθήσει μαθήματα του ΜΙΤ1. Σήμερα, έρχονται διαδικτυακά στο σπίτι του.

Σ' αυτόν τον υπαρκτό εκδημοκρατισμό της γνώσης ορθώνονται τρεις γκρίνιες. Η μία είναι η άρνηση της τεχνολογίας, εξαιτίας των πιθανών κινδύνων που έχει η ανάπτυξή της. Ο Πολ Βιρίλιο, για παράδειγμα, έγραψε την «Πληροφοριακή Βόμβα». Είναι σίγουρος ότι η κοινωνία της γνώσης ενέχει κινδύνους, αλλά άγνωστους. Δεν τους ξέρει, αλλά...υπάρχουν. Η δεύτερη γκρίνια έχει να κάνει με τα «παιδάκια της Αφρικής». Το ακούμε για κάθε νέα τεχνολογία: "Τι να το κάνω εγώ το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ", όταν τα παιδιά της Αφρικής δεν έχουν ούτε ασπιρίνη για τον πυρετό;». Το επιχείρημα έχει εν μέρει λογική. Πραγματικά «τι να το κάνεις το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ, αν δεν έχεις Αλτσχάιμερ;». Αν όμως αποκτήσεις, το πρώτο που ξεχνάς είναι τα «παιδάκια της Αφρικής». Η τρίτη γκρίνια έχει να κάνει με το διαβόητο «ψηφιακό χάσμα». Βέβαια, καμιά τεχνολογία, καμιά επιστημονική επανάσταση δεν διαχέεται αμέσως σε όλη την υφήλιο. Ο Γουτεμβέργιος τύπωσε την πρώτη Βίβλο το 1455. ωστόσο στην Ελλάδα η τυπογραφία ήρθε στις αρχές του 19ου αιώνα. Όσο για το τυπωμένο βιβλίο, ακόμη πασχίζουμε να γίνει κτήμα του ελληνικού λαού. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι η επανάσταση έγινε και ακόμη προχωρεί. Εξάλλου, αυτοί που μιλούν για ψηφιακό χάσμα στην Αφρική πρέπει να αναλογιστούν ποιο είναι το τυπογραφικό χάσμα του δυτικού κόσμου με την Αφρική.

Πολύ περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να μετέχουν ισότιμα στην κοινωνία της γνώσης και πλέον όχι μόνον ως αναγνώστες, αλλά και ως συγγραφείς. Στον κυβερνοχώρο, οικονομικά και τεχνολογικά, όλοι βρίσκονται στο ίδιο σημείο εκκίνησης. Στο διαδίκτυο, το άρθρο ενός δημοσιογράφου είναι εξίσου προσβάσιμο με το άρθρο ενός πιτσιρίκου. Δηλαδή, τα δίκτυα επικοινωνιών ισοπεδώνουν παλιές ιεραρχίες της βιομηχανικής κοινωνίας και απομένει να δούμε αν θα συνθέσουν νέες. Στον κυβερνοχώρο λειτουργεί καθένας σύμφωνα με τις ανάγκες του και τις δυνατότητές του. Αυτό όμως δημιουργεί έναν κατακερματισμό της εμπειρίας που τρομάζει πολλούς. Η κοινότητα χρειάζεται την κοινή εμπειρία για να είναι κοινότητα. Από την άλλη, όλη αυτή η πληθώρα διαθέσιμων πληροφοριών μετατρέπεται σε άγχος. «Πληροφοριακό άγχος» το ονομάζουν κάποιοι ψυχολόγοι: «να προλάβω να δω το ένα, να διαβάσω το άλλο, να μη χάσω το τρίτο, ώστε να μην είμαι εκτός θέματος και εκτός της κοινότητας όπου ζω και λειτουργώ». Αυτό το άγχος είναι λογικό να υπάρχει και να μεγεθύνεται, όσο μεγαλώνει το ποσό των πληροφοριών που όλοι έχουμε διαθέσιμες.

Όλα αυτά είναι πραγματικά, αλλά το ίδιο θα έλεγε κι ένας μοναχός του Μεσαίωνα βλέποντας την πλημμύρα των αιρετικών κειμένων που άρχισαν να βγαίνουν από τις τυπογραφικές μηχανές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πληροφορική επανάσταση είναι σε μετάβαση και κάθε επανάσταση σε μετάβαση διασπείρει σύγχυση. Το παλιό δεν έχει πεθάνει και το καινούριο δεν έχει γεννηθεί.

Πάσχος Μανδραβέλης. Από τον ημερήσιο τύπο (διασκευή).

1. ΜΙΤ: Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης.

2. Αλτσχάιμερ: Νόσος με κυριότερο σύμπτωμα την απώλεια της μνήμης.

 

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε. (100-120 λέξεις)

Μονάδες 25

Β1. «Η κοινότητα χρειάζεται την κοινή εμπειρία για να είναι κοινότητα». Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 60 - 80 λέξεων το περιεχόμενο της παραπάνω περιόδου.

Μονάδες 10

Β2. α) Να αναφέρετε δύο τρόπους ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου. («Σ' αυτόν τον υπαρκτό [...] με την Αφρική»).

(Μονάδες 4)

β) Να βρείτε τη δομή της ίδιας παραγράφου. (Μονάδες 3)

Μονάδες 7

Β3. α) Να αιτιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών στις παρακάτω περιπτώσεις:

«Πληροφοριακή Βόμβα»

«Τι να το κάνω εγώ το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ, όταν τα παιδιά της Αφρικής δεν έχουν ούτε ασπιρίνη για τον πυρετό;»

«Πληροφοριακό άγχος»

(Μονάδες 3)

β) Να βρείτε στο κείμενο πέντε παραδείγματα μεταφορικής λειτουργίας της γλώσσας.

(Μονάδες 5)

Μονάδες 8

Β4. α) Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: πιθανών, ξεχνάς, κατακερματισμό, μετατρέπεται, διασπείρει.

(Μονάδες 5)

β) Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: υπαρκτό, άρνηση, σίγουρος, προσβάσιμο, λογικό.

(Μονάδες 5)

Μονάδες 10

Γ1. Ως ομιλητής σε ημερίδα που οργανώνει το σχολείο σου με θέμα τη χρήση του διαδικτύου, να αναπτύξεις τις απόψεις σου σχετικά με τις υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στη διάδοση της γνώσης, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτό να αξιοποιηθεί δημιουργικά στοπλαίσιο του σχολείου. (500-600 λέξεις)

Μονάδες 40

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)

1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.

2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα.

4. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό.

5. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

6. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των

φωτοαντιγράφων.

7. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

 

 

Ενδεικτικές Απαντήσεις στο μάθημα της

Νεοελληνικής Γλώσσας

Α.1.Περίληψη

Το κείμενο αναφέρεται στην πληροφορική επανάσταση που προκάλεσε το διαδίκτυο. Αρχικά ο συντάκτης υποστηρίζει ότι το διαδίκτυο εξασφάλισε δημοκρατικές συνθήκες για την πρόσληψη της γνώσης αφού αυτή προσφέρεται σε όλους εξίσου και μάλιστα στο σπίτι τους. Όμως κάποιοι αντιδρούν, γιατί φοβούνται τους κινδύνους που θα προκαλέσει η τεχνολογική πρόοδος, χωρίς, όμως, να τους γνωρίζουν. Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι είναι άσκοπη η ανάπτυξη της νέας τεχνολογίας τη στιγμή που τον πλανήτη πλήττει η πείνα. Κάποιοι τρίτοι εκτιμούν ότι δεν έχουν όλοι πρόσβαση στη νέα τεχνολογία, πράγμα που είναι φυσικό, αφού καμία ανακάλυψη δεν εξαπλώθηκε γρήγορα σ' όλο τον κόσμο. Ο συντάκτης προσθέτει ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να συγγράφουν εξίσου στις διάφορες σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και μάλιστα ελεύθερα. Αυτό ωστόσο, φοβίζει ορισμένους και τους αγχώνει γιατί ο όγκος των πληροφοριών που καλούνται να επεξεργαστούν είναι τεράστιος. Τέλος, ο αρθρογράφος καταλήγει ότι η πληροφορική επανάσταση είναι μια μεταβατική περίοδος που είναι φυσικό να προκαλεί σύγχυση.

Β.1.

Λίγοι είναι εκείνοι που θα αμφισβητούσαν ότι μια ομάδα ανθρώπων για να λειτουργήσει και να συμπεριφερθεί ως κοινότητα χρειάζεται κοινές εμπειρίες. Πράγματι, οι άνθρωποι που έχουν κοινά βιώματα, κοινές συνήθειες, αντιλήψεις και αξιακό κώδικα έχουν περισσότερα κοινά σημεία αναφοράς, ώστε να λειτουργήσουν ως μία αδιάσπαστη ομάδα, κοινότητα. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες σε όλους, ώστε να έχουν πρόσβαση στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφόρησης, καθώς οι κοινοί στόχοι θα διαμορφώνουν ένα κλίμα αλληλεγγύης και συνεργασίας, αξίες που αποτελούν τη βάση μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Επομένως, μόνο μέσα από τους κοινούς κώδικες επαφής, οι άνθρωποι γίνονται ένα σώμα ενωμένο, μια κοινότητα.

Β2.

α. Διαίρεση:

    Διαιρετέα έννοια: γκρίνιες

    Μέλη Διαίρεσης:

  • Η μία είναι η άρνηση της τεχνολογίας.... ανάπτυξής της. 
  • Η δεύτερη γκρίνια έχει να κάνει με τα "παιδάκια της Αφρικής". 
  • Η τρίτη γκρίνια έχει να κάνει με το διαβόητο "ψηφιακό χάσμα".

Παραδείγματα:

Ο Πολ Βιρίλιο.... υπάρχουν ή ο Γουτεμβέργιος τύπωσε.... 19ου

αιώνα.


β. Δομικά μέρη:

Θεματική πρόταση: Σ' αυτόν ... γκρίνιες.

Λεπτομέρειες: Η μία είναι... Αφρική.

Κατακλείδα: Δεν έχει


Β.3.

α. "Πληροφοριακή βόμβα" - τίτλος βιβλίου

     "Τι να το κάνω εγώ... πυρετό;" –αυτούσια μεταφορά λόγων, δηλαδή ευθύς λόγος

     "Πληροφοριακό άγχος" –ειδικός επιστημονικός όρος

β. Παραδείγματα μεταφορικής χρήσης γλώσσας:


  1. «πλημμύρα αιρετικών κειμένων» 
  2. «διασπείρει σύγχυση» 
  3. «το παλιό δεν πεθαίνει» 
  4. «το καινούργιο δεν έχει γεννηθεί» 
  5. «το άγχος μεγεθύνεται»
  6. "Ορθώνονται τρεις γκρίνιες"
  7. " Η επανάσταση... προχωρεί"
  8. "κτήμα του Ελληνικού λαού"
  9. "κατακερματισμό της εμπειρίας"

 

Β4.

α. πιθανών =ενδεχόμενων, δυνατών

     ξεχνάς =λησμονείς /ας

     κατακερματισμό =τεμαχισμό, κομμάτιασμα

     μετατρέπεται =μεταβάλλεται

     διασπείρει =διασκορπίζει, διαδίδει

β. υπαρκτό =ανύπαρκτο

    άρνηση =αποδοχή, κατάφαση

    σίγουρος =αβέβαιος, ανασφαλής

    προσβάσιμο = απρόσιτο, απροσπέλαστο

    λογικό =παράλογο, άλογο, ασύνετο


Γ. Παραγωγή Λόγου

Επικοινωνιακό πλαίσιο, ύφος: Βλ. χαρακτηριστικά ομιλίας σε σχολική εκδήλωση.

Πρόλογος: Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμμαθητές

Πολλοί από εμάσ ήδη έχουμε αναρτήσει τη δική μας σελίδα στο διαδίκτυο ή "σερφάρουμε" καθημερινά στα διάφορα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το facebook ή το twitter αναζητώντας φιλους, πληροφορίες ακόμα και γνώσεις. Πόσοι όμως έχουμε πραγματικά συλλάβει το εύρος των γνωστικών υπηρεσιών που προσφέρει αυτό το αγαθό της νέας τεχνολογίας το οποίο δικαιολογημένα το Υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να εντ'αξει στη θεσμοθέτηση του σχολείου;

 

Κύριο Μέρος

Α΄ Ζητούμενο: 3 παράγραφοι

  Υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στη διάδοση της γνώσης.

1. Δυνατότητες απόκτησης γνώσεων –άμεσος χρόνος πληροφόρησης από πληθώρα πηγών – πρόσβαση στην έγκαιρη –επίκαιρη και κατά κανόνα έγκυρη γνώση σε κάθε τομέα του επιστητού

2. Δυνατότητα διακίνησης της γνώσης σε όλο τον κόσμο, της επικοινωνίας με ταχύτατη και ασφαλή μετάδοση των μηνυμάτων, είτε μέσα από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, είτε σε διαπροσωπικό επίπεδο με βίντεοδιασκέψεις και άλλες πιο ελκυστικές μορφές επικοινωνίας.

3. Δυνατότητα να επικοινωνούν οι λαοί: έξοδος από προκαταλήψεις και στερεότυπα ή εθνική εσωστρέφεια, πολιτιστικός συγκρητισμός, καλλιέργεια οικουμενικού πνεύματος. Το διαδίκτυο μετατρέπεται σε ένα πολυπολιτισμικό φορέα της εποχής μας που προωθεί τη διά βίου μάθηση.

4. Οι ερευνητές επιστήμονες επικοινωνούν και ανταλλάσουν πληροφορίες με τις επιστημονικές κοινότητες παγκοσμίως.

5. Η τηλεκπαίδευση δίνει την ευκαιρία σε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού ή σε όσους ζουν στην παραμεθόριο να έχουν πρόσβαση στη γνώση ακόμα και για σπουδές προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές.

6. Με τις μηχανές αναζήτησεις ο μαθητής ή ο σπουδαστής έχει στη διάθεσή του μια κινητή βιβλιοθήκη για να μελετήσει οτιδήποτε συνάδει με τα ενδιαφέροντά του ή να εκπονήσει έρευνες.

7. Δυνατότητα δημόσιας διαβούλευσης και συμμετοχής σε forum συζήτησης που ευαισθητοποιούν την κοινή γνώμη αλλά και καταγράφουν τη λαϊκή βούληση ώστε να την αφουγκραστεί η εκάστοτε εξουσία, η ηλεκτρονική, άμεση δημοκρατία.

Άλλες υπηρεσίες: ηλεκτρονικό εμπόριο, τηλεϊατρική, τηλεργασία, εκσυγχρονισμός δημόσιας διοίκησης, άμβλυνση γραφειοκρατίας, ψυχαγωγία, διακίνηση της καλλιτεχνικής δημιουργίας και γενικότερα των πολιτισμικών αγαθών.


Β' Ζητούμενο: 3 παράγραφοι

Τρόποι δημιουργικής αξιοποίησής του στα πλαίσια του σχολείου

Η εισαγωγή του διαδικτύου στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί αναπόδραστη ανάγκη για τη δημιουργία του Νέου Σχολείου ή του e – Σχολείου που ευαγγελίζεται το Υπουργείο Παιδείας.

Τρόποι: 

1.α. Το Υπουργείο να αναζητήσει τρόπους ώστε όλα τα σχολεία της χώρας να αποκτήσουν «Σχολικές Ιστοσελίδες», οι οποίες μπορούν να επιτελέσουν πολλαπλό ρόλο, ενημερωτικό, εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό. 

   β. Εξοπλισμός και διασύνδεση των "Ψηφιακών Σχολείων" με INTERNET σε υψηλές ταχύτητες. 
2. -  Στη βασική Πανεπιστημιακή μόρφωση των εκπαιδευτικών να συμπεριλαμβάνεται η τεχνική και παιδαγωγική γνώση των ψηφιακών εργαλείων.             - Ύπαρξη και φροντίδα για ένα Μοντέλο Ενδοσχολικής Υποστήριξης των εκπαιδευτικών στο χώρο δουλειάς τους.      - Εκπαίδευση στα ψηφιακά εργαλεία ώστε να αποκτήσουν υπευθυνότητα τόσο οι μαθητές όσο και οι ενήλικες στην πρόκληση της «Ψηφιακής Κοινωνίας».
3. - Επιμήκυνση του σχολικού χρόνου με τη χρήση ψηφιακών υπηρεσιών και εργαλείων έτσι ώστε να ευνοηθούν τόσο η σχολική επιτυχία όσο και η ισότητα ευκαιριών για όλους τους μαθητές: διευκόλυνση της πρόσβασης των μαθητών σε υπηρεσίες υποστήριξης στα μαθήματά τους (e - φροντιστήριο) με  διευκόλυνση των μαθητών Λυκείου για την αγορά προσωπικών υπολογιστών.         - Ενδυνάμωση της αυτονομίας των σχολείων με σκοπό να αναπτύξουν ψηφιακές και οικολογικές υπηρεσίες.         - Καθιέρωση μιας online Ευρωπαϊκής πιστοποίησης ψηφιακών γνώσεων και ικανοτήτων.     4. Αναβάθμιση του μαθήματος των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ώστε οι μαθητές να εξοικειωθούν στη χρήση των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και να πληροφορηθούν για τους κινδύνους από την κακή χρήση ή την κατάχρηση των υπηρεσιών τους.

5. Διάθεση ελκυστικού για μαθητές εκπαιδευτικού υλικού για κάθε μάθημα (π.χ. e - books) ώστε η πληκτική και ανιαρή διδακτική ώρα να μετατραπεί σε μια ευχάριστη δραστηριότητα για όλους τους μαθητές.
6. Κτηριακές υποδομές - δημιουργία χώρων με Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές ώστε να διευκολύνεται η αυτονομία των μαθητών. Διαμόρφωση γραφιστικών και οπτικοακουστικών ψηφιακών έργων με τη βοήθεια ειδικού εξπλισμού.
7. Ο εκπαιδευτικός να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του στην τάξη και με σύνθημά του το "να σε μάθω να μαθαίνεις" να κατευθύνει τους μαθητές του σε ασφαλή πλοήγηση στον κυβερνοχώρο.


Επίλογος: 1 παράγραφος


Κλείνοντας την ομιλία μου φίλες και φίλοι θα ήθελα να στείλω σε όλους εσάς ένα μήνυμα:  βρισκόμαστε στο μεταίχμιο μιας νέας εποχής στην οποία η πληροφορία διαδίδεται με απίστευτες ταχύτητες. Για να γίνουμε όλοι μας κοινωνοί της νέας αυτής εποχής οφείλουμε να εισάγουμε το διαδίκτυο στη σχολική πραγματικότητα ως ένα πρωτοποριακό εργαλείο μάθησης. Όσοι όμως αφορίζουν τη νέα τεχνολογία και την προσφορά της σε εμάς τους μαθητές είναι αυτοί που υποθηκεύουν το δικό μας μέλλον.

Σας ευχαριστώ για την υπομονή σας

 
Επιμέλεια Απαντήσεων:
Γαλανάκη Μαρία
Σπαντιδάκη Ξενοφούλα